“İNTERAKTİF TİYATRO: PROGRAM YAPILANDIRMA”
JOHN SOMERS
Doğrudan yaklaşımın güç olduğu, duyarlılık gerektiren konuları ortaya koyma aracı olarak tiyatronun nasıl kullanılabileceğine ilişkin bir sunumla atölye çalışmasına başlanır. Örneğin zorbalık konusunu, zorbalığı yapan ve zorbalığa maruz kalan öğrencilerin bulunduğu bir sınıfta gündeme getirmek zordur. Drama bu anlamda bize özgün ve kurgusal ortamlar sağlayarak bu türden konuları içinde barındıran inandırıcı bir bağlam sağlar. İzleyicilerin sayıları, herkesin katılımını olanak verecek şekilde, sınırlı tutulur, drama ile ilişkilendirilirler bunun için malzemelerden (fotoğraflar, belgeler vb.) yararlanarak gerçekliği algılamaları ve çatışma noktasında sona erecek performans öncesi ilgilerini uyandırmak amaçlanır. Katılımcılardan, çatışmanın nasıl ortaya çıktığını yansıtmaları ve kurgu içinde yer alanların olaylar karşısında olumlu kazanım sağlayabilmek için ne türden yollara başvurabileceklerini sunmaları istenir. Katılımcıların, konferans ve dokuz saatlik atölye çalışması öncesinde henüz kuruluş safhasında olan İnteraktif Tiyatro programı konusunda bilgi sahibi olup gelmeleri beklenmektedir.
John Somers
John Sommers, Research in Drama Education (Drama Eğitiminde Araştırmalar) dergisinin kurucusu, Uluslararası Exeter Eğitimde Drama ve Tiyatro Kongresi Kurucusu ve Yürütücüsü, Exstream Theatre Company (Exstream Tiyatro Topluluğu) ve Tale Valley Community Theatre (Tale Valley Halk Tiyatrosu) Sanat Direktörü’dür. Exstream Tiyatrosu 2007’de Queen's Anniversary Prize’e aday gösterilmiştir. Çalışanları ile birlikte 250,000 poundluk bir katkı ile biyoetik ve ruh sağlığı konularında interaktif bir tiyatro ile turne yapmışlardır. Sonraki programları NIMHE Positive Practice ödülünü 2005’te almıştır. Exeter’de 1999’da Drama Yüksek Lisans Programını açmıştır. 2003’te the American Alliance of Theatre and Education Lin Wright Special Recognition Award’u almıştır. Uluslararası anlamda tanınan ve bilinen yayınları, yakın zamanda Polonya, Finlandiya, Tayvan ve Türkiye’de de yayınlanmıştır.
*****
“YARATICI DRAMA OYUNLARI VE DEĞERLER ÖĞRETİMİ”
TİNTTİ KARPPİNEN
Atölye kapsamında oyunlar aracılığı ile drama ve oyunun temel bileşenleri olan yaratıcılık ve değer kavramlarını ele alacağız. Geleneksel formlardaki oyunları, eğlenceleri, masalları ve tarihten bilindik hikayeleri ele alıp içlerinde gizli değerleri ortaya çıkartarak, kendi çağdaş drama öğretim yöntemlerimize ve çokkültürlü toplumlarda iletişime katkı sağlayacak hale getireceğiz..
Her bir drama uygulaması, dışlayan ya da olumsuz anlamda rekabeti destekleyen özelliklerden kaçınarak dikkatlice planlanırsa, olumlu davranış kazanımları ve işbirliği sağlamada yararlı olabilir. Farklı yaşam tarzlarına, değerlere ve kültürel arkaplanlara sahip farklı kişililiklerin bir araya geldiği gruplarda, farklı ortamlarda nasıl işbirliği sağlanabileceği konusunda çalışacağız. Oyunların ve doğaçlamaların, öğretmenler olarak hedeflerimize ulaşmada alt temalarımızı destekleyecek nitelikte olmalarını nasıl sağlayabileceğimize bakacağız. Kazanmanın önemine dair yaklaşımı biri ile ilgilenme ve paylaşım yaklaşımlarına dönüştürmenin nasıl sağlanabileceğini ele alacağız.
Oynayacağımız oyunlar benim bulduğum ya da öğretmenlerin kendi zengin oyun kaynaklarını kullanarak oluşturabilecekleri şekilde geliştirdiğim türlerdir. Oyunları aynı zamanda uygulayarak, sınıfta ve aile gibi farklı ortamlarda, günlük iletişimde ortaya çıkabilecek yanlış anlaşmaları engelleyebilecek yaklaşımı nasıl sağlayabileceğimizi göreceğiz, değerleri sorgulayıp oluşturacağız. Ayrıca bazı örnekler üzerinden birinin eylemlerini kontrol etme ve karşımızdaki kişi açısından bunun ne türden etkiler yarattığını da inceleyebiliriz.
Biz yetişkinlerin sahip olduğumuz pekçok değer, aslında çocukluğumuzda oynadığımız oyunlara dayanır. Bugün pekçok çocuk ve yetişkin gerçek anlamda oyun oynayamaz hale gelmişlerdir. Bütün oyunlar gerçek bir kavga gibi algılanmakta, kazanmak sosyal bir etkinlikten, işbirliğinden ve birlikte eğlenmekten daha önemli hale gelmektedir. Oyunların çoğu diğerlerine göre, daha iyi, daha güçlü, daha hızlı ya daha zeki olmayı bize öğretmektedir. Ama asıl öğrenmemiz gereken eğer gerçekten oynarsak, yaratırsak ve birlikte çalışırsak aynı zamanda eğleniriz de!
Drama bize kendi hikayelerimizi anlatmada yardımcı olmalı, yaşamsal değerlerimizi incelemede aracılık ederek onları güvenilir ve saygınlık yaratacak şekilde ifade etmemize olanak sağlamalıdır. Şayet çocuklara düşüncelerini, duygularını, heyecanlarını ve yaşam algılarını ve değerlerini kimseye zarar vermeden, özgürce ifade etmeyi öğretebilirsek, bizler de aynı zamanda farklı düşüncelere ve yaşam algısına sahip insanlarla paylaşmı ve insanları anlamayı öğrenerek barış içinde hep birlikte yaşayabiliriz.
Tintti Karppinen
Drama eğitmeni, FIDEA –Finlandiya Drama/Tiyatro Eğitimi Derneği. Sosyo drama, iletişim becerileri ve barış eğitiminde drama konularında uzmandır. Farklı alanlarda ve seviyelerde hizmet veren öğretmenlerin, hemşirelerin, sosyal hizmet uzmanlarının vb. alanlarda hizmet verenlerin eğitmenidir. 1995-2001 yılları arasında Finlandiya Tiyatro Akademisi’nde eğitim planlamacısı ve eğitmendir. Farklı kurum ve kuruluşlarda çalışan personel için, uzun surely mahkumiyeti olanlara, mülteci ve göçmenler ile ailelerine yönelik atölye ve kurslar düzenlemektedir.
1974-1984 yılları arasında, FIDEA (Finlandiya Drama/Tiyatro Eğitimi Derneği) başkanlığını, 1984-2002 yılları arasında başkan yardımcılığını üstlenmiştir ve 2002’den bu yana Avrupa Komisyonunda Uluslararası İlişkiler Sorumluluğu’nu yürütmektedir.
IDEA’da –Uluslararası Drama/Tiyatro ve Eğitim Derneği 1995-1998 arası yönetim kurulu üyeliği, 1998-2001 Başkan Yardımcısı, 2001-2004 Başkan Yardımcısı ve 2004-2007 Genel Toplantı Komitesi Başkan Yardımcılığı, 2007-2010 Sayman Yardımcılığı görevlerini üstlenmiştir. IDEA Ucırpu: 2006’dan bu yana koordinatördür.FIDEA/UNESCO kongrelerinin organizasyonunda yer almıştır: Eğitimde Avrupa Sanatı – Sınırlar Ötesi İşbirliği–2003 UNESCO Eğitimde Sanat kongrelerinde ve bölge seminerlerinde 1995’ten bu yana temsilci ve konuşmacıdır.
Aldığı Ödül: 2009 Uluslararası Drama Eğitiminin Gelişimine Katkı Ödülü
*****
“SÖZCÜKLER, CÜMLELER, ÖYKÜLER, SAHNELER, (ANLATI VE ANİMASYON TİYATROSU)”
HANS WOLFGANG NICKEL
Hikâye yaratmak ve anlatmak, izleyicileri hikâyeler üzerinden oyuna dâhil etmek (anime etmek)- bunlar oyun ve tiyatro pedagoglarının kullandığı araçlardır. Ancak o genel, dünyayı dile dönüştürme, sözcükler, cümleler ve hikâyeler yaratma, kendini bir “kavrama” dönüştürme becerisi, antropolojik bir gerekliliktir. İnsanlar ancak bu şekilde kendileriyle ve dünyayla olan ilişkilerini açık hale getirebilir ve kendilerini anlaşılır kılabilirler.
Biz atölye çalışmamızda bizi animasyon tiyatrosuna kadar taşıyacak bir dizi basit oyun oynayıp egzersizler yapacağız (uygulama); bu sırada özellikle tek tek biçimler arasındaki bağlantılara, dil (yapılandırma) ve ifade (kuram) arasındaki ilişkiye dikkat edeceğiz.
“ACİL SERVİSTE BİR “JUNKIE”- FORUM TİYATRO ILE AÇILIMLAR”
JANECKE THESEN VE METTE BØE LYNGSTAD
Bu atölye çalışmasında, bağımlılık problemi olan insanların bakış açısından, mesai saatleri dışında verilen temel bakım hizmetleri konusunda, deneyim ve yaklaşımlar ele alınıp açımlanması gerçekleştirilecektir. Hikayelerin çoğu bellli bir dereceye kadar sindirilmiş, utandırılmış ve yetkisizleştirilmiş insanlara ve bu insanların temel bakım hizmetlerinden hizmetlerden mahrum edilmelerine dairdir.
Yöntem olarak Forum Tiyatro’dan yararlanılmaktadır. Ulusal Acil Temel Sağlık ve Bakım Hizmetleri Merkezi tarafından yürütülen proje çerçevesinde internet üzerinde yapılan araştırma ile pekçok bağımlılık sorunu olan insanın hikayesi bir araya getirildi. Bu hikayelerden bir Forum Tiyatro oyunu oluşturmada yararlanıldı. Bu teknikte, izleyicilerden bu oyundaki rolleri üstlenmeleri istenmektedir.
Buradaki amaç sağlık alanında çalışan uzmanlarla, bu hizmetlerden yararlananların farklı roller üstlenerek birbirleri arasındaki yetki kullanımını anlamalarını sağlamak, etkileşimlerini arttırarak farkındalık kazandırmaktır.
Katılımcılarının bu atölye çalışmasında, duygusal, bedensel ve bilişsel yetkinliklerini kullanarak farklı kazanımlar sağlamaları amaçlanmaktadır. Bu öğrenim deneyimlerinin hem hizmet veren uzmanlar, hem de hizmet alanlar açısından, gelecekte daha farklı ve daha güçlü toplantılara ortam sağlaması açısından katkıda bulunması umulmaktadır.
Sonuç: Madde bağımlıları ve sağlık uzmanları arasında gerçekleştirilen toplantılar geliştirilmeli, düşük kalitede bireyleri etkisizleştiren ortamlardan onları etkin hale getiren daha profesyonel ve daha güçlü toplantılara dönüşüm sağlanmalıdır. Forum Tiyatro bu amaca ulaşmada kullanılan yollardan biridir.
Mette Bøe Lyngstad Bergen Üniversitesi’nde Drama Bölümünde Yardımçı Doçent olarak görev yapmaktadır. 1997’den beri dersler vermektedir. 2000 yılında Bergen’de Idea 2001 komitesinde yer almıştır. 2002-2006 yılları arasında Norveç Drama Derneği’de yöneticilik yapmıştır. Bergen Üniversitesi’nden Aud Berggraf Sæbø ile ilkokul çocuklarına yönelik araştırmalar yürütmektedir.
Mette Bøe Lyngstad yıllardır Ezilenlerin Tiyatrosu üzerine dersler vermektedir. Son yıllarda tıp doktoru, araştırmacı ve pratisyen hekim Janecke Thesen ile işbirliği yapmış, Ezilenlerin Tiyatrosu konusunda deneyimlerini paylaşarak eğitimler gerçekleştirmiş ve birlikte pekçok ülkede marjinal/yetkizileştirilmiş gruplar ve sağlık hizmetleri konusunda toplantılar ve atölye çalışmaları düzenlemişlerdir (Norveç, İsveç, Finlandiya, Danimarka).
POSTER SUNUMLARI
* Sanat Okur-Yazarlığı Konularının Yaratıcı Drama ile İşlenmesi
Meltem Sabriye Özcan
* Eğitim Fakültelerinde Görev Yapan Öğretim Elemanlarının Yaratıcı Drama Hakkındaki Düşünceleri
Gözde Baydemir
* İlköğretim Matematik Öğretmen Adaylarının Yaratıcı Drama YönteminiKullanmaya Yönelik Özyeterlik Algısı
Dilek Gülten
* İlköğretim Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Drama Dersi İle İlgili Görüşleri Ve Uygulama Örnekleri
Yasemin Şengün, Emine Timuçin
* Sınıf Öğretmeni Adaylarının “İlköğretimde Drama” Dersine Karşı Tutumlarının Çeşitli Değişkenlere Göre İrdelenmesi
Yasemin Şengün, Emine Timuçin
* Disiplinlerarası yaratıcılık Çalışması: Devler ve Prensesler
Hafize Güner
